LAMPKI OLIWNE


Życie ludzi od niepamiętnych czasów zależne jest od światła. Początkowo aktywność człowieka mieściła się w granicach od wschodu do zachodu słońca. Dlatego niebywałym skokiem cywilizacyjnym było ujarzmienie światła.

 

Rzymianie zaopatrywali się w sztuczne światło dzięki niepozornemu wynalazkowi jakim była lampka oliwna. Gliniana bądź wykonana z metalu forma, której wnętrze wypełniano oliwą, rozświetlała pomieszczenia dzięki umieszczonemu w niej knotowi. Lampki oliwne świeciły intensywnym blaskiem, a przy tym dość przyjemnie pachniały i nie wydzielały zbyt wielkiej ilości dymu. Przy swojej praktycznej funkcji lampki oliwne były również przykładami sztuki użytkowej. Bardzo różne jeśli chodzi o kształt, były ozdabiane wszelkimi możliwymi motywami poczynając od geometrycznych a kończąc na scenach z mitologii i życia codziennego. Były też ważnymi nosnikami informacji i jej redystrybucji w ramach imperium- mogły zawierać reklamy, hasła wyborcze czy podobizny ulubionych gladiatorów. Ich różnorodność skłoniła archeologów do wprowadzenia bardzo szerokiej typologii opartej na czasie i miejscach wytwarzania. Dzięki temu lampka stała się jedną z podstawowych narzędzi wspomagających datowanie znalezisk.

 

W domach rzymskich jak i w miejscach publicznych owych lampek można było znaleźć od kilkudziesięciu do kilkuset, zawieszonych pod sufitami oraz ustawianych na stołach. Niejednokrotnie miejsca takie mogły posiadać niewolników, których jedynym zadaniem było utrzymywanie światła. Historia światła jest zagadnieniem niezwykłym, a jej pogłębianie członkowie „Hellas et Roma” rozpoczęli od samodzielnego wykonywania lampek wedle metod stosowanych w czasach starożytnych.